Agricultura produtivista e o uso de agrotóxicos em espanha e Brasil: uma análise em diferentes escalas

Título: Agricultura produtivista e o uso de agrotóxicos em espanha e Brasil: uma análise em diferentes escalas

Autor/a: María Auxiliadora Silveira Giffone

Centro de lectura: Facultade de XEOGRAFÍA E HISTORIA

Data Lectura: 17 Xun 1996

Departamento: Depto. de XEOGRAFÍA

A agricultura produtivista desenvolvida nos países, España considerada do primeiro mundo e Brasil, considerado do terceiro mundo é dirixida sobre os mandos da agricultura moderna. Así ambos os dous países serven ás multinacionais, son grandes comercializadores de maquinaria, insumos agrícolas e principalmente dos produtos agrotóxicos. As consecuencias dese programa foron desastrosas, coa elevación da concentración da posesión da terra, expulsión en masa dos pequenos agricultores que non conseguiron adaptarse ao novo modelo, inchazón das grandes cidades, devastación do medio ambiente, grandes danos á saúde humana, entre outras. Porén, a carga é máis violenta cando se refire a Brasil, pois as súas vastas terras e a man de obra barata dos campesiños foron, desde sempre, albiscadas como celeiro para provisións de gran parte das necesidades alimentarias, sobre todo dos países que comandan as ordes mundiais. En escala local, as rexións estudadas: a Zona vitivinícola de Cambados (Galicia) e o Polo Juazeiro-Petrolina (Bahia-Pernambuco), precisamente o uso intensivo de agrotóxicos faise presente nos cultivos, aínda que distintamente na rexión de Cambados, onde a agricultura produtivista se centra na cultura da uva para elaboración de viño, o uso de agrotóxicos é menor cando se compara co agropolo brasileiro, verificando-se actualmente unha moderación en canto á aplicación de aqueles clasificados como moi tóxicos.Pola súa parte a rexión de Pólo Juazeiro-Petrolina, dedicada á fruticultura irrigada, con áreas de cultivo ben maiores, pasa por serios problemas, utilízanse demasiado os agrotóxicos de todas as clases, se ben que se pondere que as culturas da manga e da uva destinadas á exportación veñen sendo ultimamente controladas polos programas de manexo integrado de pragas que reducen o uso destes produtos.Proporcionalmente, as áreas produtoras e os seus continxentes de traballadores, téndese a concluír que os dous espazos agrarios son aflixidos igualmente polos males decurrentes de todo o ciclo que comprende ser o uso de agrotóxicos. Diante das amarras do mundo globalizado o desafío que urxe e que xa se vén propagando, aínda que aínda en nichos, é o de superar o modelo petroquímico polo modelo do equilibrio biolóxico. Tórnase imprescindible unha nova forma de balance económico que, a medida que suma o que é chamado produtividade ou progreso na agricultura, tamén deduza todos os custos: as calamidades humanas, o estrago ambiental, a perda de diversidade biolóxica na paisaxe circundante e a aínda máis grave perda de biodiversidade nos cultivares. De entre as alternativas propostas está a agricultura ecolóxica ou orgánica. A través da diversificación espacial e temporal do sistema de produción e do manexo ecolóxico dos chans, sustenta no seu interior un equilibrio e un ecosistema que optimiza asociacións e cambios entre os seus diferentes compoñentes, diminuindo a necesidade da achega de insumos externos. Desa forma, a existencia diversificada de insectos benéficos, sexa predadores ou parasitoides nos sistemas agrícolas, reducirá a posibilidade de desenvolvemento de pragas, formando un medio onde non cabe o abominable uso de agrotóxicos. A esixencia dos consumidores en canto á calidade dos alimentos, orixe e forma de produción fortalece a implantación dos programas de agroecología. Nos países centrais os programas son creados polos gobernos e veñen medrando por encima do 20% ao ano, nos países periféricos son estimulados por ONGs de forma para estatal e apropriados polo goberno, para conducir a nova Orde Internacional.

Director/a: Francisco de Ana Magán e Ruben Camilo Lois González

Áreas: Humanidades,Universidade de Santiago de Compostela